Avonturen in de avonduren

Yaoundé, 30-12-2006
Van de drie soorten die in Afrika voorkomen, de dwerg-, de spitssnuit- en de nijlkrokodil, is de laatste veruit het gevaarlijkst, maar dat is vooral te danken aan de grootte die hij kan bereiken. De zaterdagochtend 30 december (wegens een latertje de vorige avond een uurtje later dan geplant) duiken een man of 7 het verblijf binnen van een aan eenzaamheid lijdende nijlkrokodil in de Yaoundé Zoo. Roland, al 10 jaar gefacineerd door krokodillen maakt in een voornamelijk door hemzelf gesponsord onderzoek een inventarisatie van onder meer de morfologie en genetische diversiteit van Afrikaanse kroks. Hiervoor rijdt hij vanaf Zuid-Afrika terug naar Europa, de gehele westkust van het continent bestrijkend. Zeer ervaren zou je denken, alleen met het vangen dit prehistorische monster leek niet alles volgens de protocollen te gaan. Met andere woorden, Steve Irwin, the original crocodile hunter, zou zich omdraaien in z’n graf. Het onder controle krijgen van een 2,20 m lang carnivoor reptiel, waarvan een meter het imposante gebit beslaat, bleek niet zo makkelijk zoals je het op Discovery Channel ziet. Nog maar een tikkeltje koud van de nacht, maar intussen vreedzaam genietend van het zonnetje, lijkt het koudbloedige dier haar gevangenschap gelaten te ondergaan. Op zo’n onoplettend moment een lasso leggen om die snuit en trekken maar, zou je denken. Niet dus. Het ontbreken van een ‘nostril bumb’ bij deze soort, waardoor het nylon koordje gemakkelijk van de snuit glijdt, pleit welliswaar voor de dappere dodo’s, maar dit ziet er wel erg onprofessioneel uit. Na talloze mislukte pogingen waarbij het dunne waslijntje, werd doorgebeten, danwel afgeworpen met een vervaarlijke ‘death roll’, een beweging waar normaal gesproken ledematen of grote brokken vlees uit een karkas worden gedraaid, begint dit exemplaar van een jaar of zes behoorlijk geaggiteerd te raken. Met al die ervaren herpatologen om me heen voelde ik me in eerste instantie ook mans genoeg om de kooi, een betonnen basin omlijst door een strookje gras, te betreden. Bij de derde poging met dat hulpeloze touwtje, springt Roland ietwat klungelig en ongeduldig het basin met algengroen troebelig water in, in de overtuiging dat deze keer wel de kaken gefixeerd waren. Niet dus... Crocodile Dundee hier grijpt mis en het nu vol haatgevoelens gevoede reptiel spuit het water uit, gelukkig voor hem in de richting van de de vluchtende toeschouwers in het verblijf. En dan is het ineens ieder voor zich en wringen we ons allen tegelijk door het toegangspoortje. Bekomen van de schrik en vol adrenaline begint iedereen op veilige afstand een beetje te giechelen na deze aanval. Het duurt nog zo’n dertig minuten voor we haar met de pootjes op de rug gebonden en de kaken stevig op elkaar geduck-taped hebben. Bravo heren.
De rest van de meute verwaarloosde bewoners van zoo blijken veelal geconfisceerd en missen vaak een handje, klauwtje of hoefje, afgenomen door de strik van een stroper. Toch is het wel de moeite waard om even rond te kijken. Het is vaak alleen een stukje gevlochten ijzerdraad dat je scheid van de majustueuze fauna van Afrika. Iets van contact met de verzameling gekooide beesten is dan ook goed mogelijk. Een leeuwin test het roestige gaas als ik voorbij loop met haar machige voorpoot. Ze moet haar dagen doorbrengen in gezelschap van een schonkig, ziekig mannetje. Om zijn vastgeklitte manen, verkleefd aan zijn broodmagere lijf, hangt een permanente wolk vliegen die zich tegoed doen aan het vocht dat uit de langzaam wegrottende oren siepelt. Een enkele gevlekte hyena, maakt een gelukkig indruk en laat zich genotzalig in z’n waterbak vallen, waar hij de rest van z’n dag aan de warmte probeert te ontkomen. Een paar chronisch geile apen laten me hun indrukwekkende blauwe scrotum zien. Met hun paarskloppend lit schijnen ze door een gebrek aan de andere sexe in hun leven, niet precies te weten wat ze ermee aan moeten. Een mandril, met de blauwpaarse wangen van een voor carnavals optocht opgemaakte baviaan, laat even z’n snijtanden blikkeren wanneer ik hem te dicht nader.

Yaoundé, 2-1-2007
De afsluiting van dit feestjaar wordt navenant gevierd in een kroeg in de wijk die hier ‘Ministry of Pigs’ wordt genoemd. Vlees en ingewanden van lokale scharrelvarkens wordt hier in grote hoeveelheden geroosterd, waardoor er een permanente dikke barbeque walm, waarvan je het gevoel hebt dat het aan je huid blijft plakken, over dit gedeelte van de stad hangt. In een kroeg aldaar worden we getrakteerd op een prachtig liveconcert van Kameroense meezingers. De mimiek van de muziekanten staat weliswaar op standje ‘ongeinteresseerd, ik doe ook alleen maar mijn werk’, maar het swingt als een tiet. Een soort Jimmy Hendriks speelt linkshandig de basgitaar met een peuk tussen linker pink en middelvinger. Moeiteloos pakt hij daarna het rechtshandige instrument van zijn buurman en ramt ook hier lekker op de snaren waar hij intussen slobberend aan een pak rode wijn conversaties onderhoudt met vrouwelijk publiek. Het gonst het in de kroeg van melancholie. Het roept veel mooie herrinneringen op, van vroeger, toen alles nog zo goed was in Kameroen. Ik vraag me intussen af hoever we dan wel niet in de tijd terug moeten gaan, vast nog voor de eerste Europeanen voet aan wal zetten. Met de dames, hier en nu, lijkt het in ieder geval ook goed. Mijn stapmaten, de krokodillenjagers, hebben na een korte inventarisatie de mooiste al bij de kuif te pakken. Dat gaat ze een stuk gemakkelijker af dan die opstandige reptielen in de dierentuin. De lustgevoelens die deze wellustig om me heen kronkelende dames ontegenstrijdig opwekken komen enigszins in botsing met het herinneringen aan Benin. Het is niet moeilijk om je hier over te geven aan de op overigens gezond mannelijk instinct berustende reactie. Over twee maanden komt ze naar Kameroen. Ik denk dat ik die eerste test wel doorsta. Dat geeft wel een goed gevoel voor de toekomst en kan ook een hoop narigheid achteraf besparen. Zoals we bijvoorbeeld een van die schavuiten de volgende dag om drie uur op de stoep aantroffen, dat was niet echt reclame voor het vrijgezellenleven tussen Kameroense dames. “En, geneukt?” , vraag ik hem? “Nee”, is zijn eerste antwoord, later bijgesteld tot, “er wel lafjes tegenaan gehangen tot zelfs even met het koppie erin geweest”.
Met ingevallen ogen en een verkreukeld gezicht doet hij z’n verhaal. “Die ene mollige, in die tent waar we dat bee-vee-ootje (biertje voor onderweg) dronken, daar ben ik toch nog even mee naar huis gegaan”. Uit eigen observatie kon ik al enigszins constateren dat deze dame niet zo professioneel kon zijn. Het vermoeden werd bevestigd in het verhaal van onze tekortgeschoten avonturier. Eenmaal aangekomen bij het peeskamertje, haar eenkamerwoning diep in een droevig krottenwijkje, bleek nog niet direct tot actie over te kunnen worden gegaan. “D’r lagen nog twee kinderen, volgens mij die van haar, in haar bed te slapen, die eerst even wakker geschud moesten worden. De kleinste werd in een ladenkastje gemoffeld, de ander moest de nacht verder moesten doorbrengen op een stapel kleren in een kast” vertelt de onderzoeker, die niet bekend staat als kinderliefhebber, met een misdeelde blik op z’n gezicht. “En toen ze eerst nog moest pissen trok ze daarvoor even een teiltje onder het bed vandaan” . “Nou dat stonk een uur in de wind aangezien een van haar kinderen kans gezien had er voor het slapengaan nog even een grote boodschap in te leggen. Toen ik ook de druk van mijn blaas wilde halen, hield ze datzelfde teiltje op kniehoogte voor me, met een vragende blik op haar gezicht, alsof ze dacht dat ik daar op dat moment even in die afwasteil zou gaan spetteren”. Toen hij zich over al deze niet al te opwindende factoren had heengezet en het moment aanbrak dat alles klaar was voor de ontlading, werd het feestje toch nog ruw verstoord door mijn overbezorgde guard, die zich verantwoordelijk voelde voor het welzijn van deze onverschrokken wereldreiziger. “Ja toen heb ik m’n boeltje bijelkaar geraapt en ben’m gesmeerd”. Aangezien we aangenomen hadden dat hij zich voor het ochtendkrieken niet meer zou melden, ontdekte hij dat de deur van mijn huis opslot zat. De rest van de nacht door muskieten geplaagd door moeten brengen in schimmelige hokje van Anselm. “Mooi begin van het nieuwe jaar, vanaf nu kan het alleen maar beter worden”, is het commentaar van de rasoptimist.

Yaoundé, 21-1-2007
Hoewel ik het graag zou willen tegenhouden, maar geen idee heb hoe dat te doen, begint het gevoel dat alles gewoon wordt in mijn gedachten te sluipen. Toch probeer ik me zo af en toe te blijven verwonderen en tegelijk te laten inpireren over de ‘normale’ gang van zaken hier (wat is normaal eigenlijk?).

• Voetballen op de vlanken van een heuvel buitenYaoundé. Door het opwolkende stof is de bal niet meer visueel te volgen. Enthousiaste kreten van de spelers geven een indicatie. Onder duizenden dansende voetbalschoenen is die granieten plaat gestaag tot gruis vermalen. Alleen hier en daar drukken nog weerbarstige rotsige puisten vervaarlijk door het trapveld omhoog.

• Een koude douche. Door het muskietengaas van het doucheraampje zie ik een koliebrivlinder. Een mot ter grootte een mus. Met opgerold rietje hevelt ze nectar uit de bloeiende papaya. Zo snel en wendbaar van bloem naar bloem. Zo bewegingsloos en secuur hangt ze juist die paar seconden stil.

• Driftig weggeworpen stokken en stenen van schoolkinderen verdwijnen in het donkergroene lover. Het mango seizoen is weer aangebroken.

• Harmattan. De droge, koude tijd. Bladeren verschrompelen. De mensen ook. Stoffige wegen met ruwe olie overgoten. Stroop op een pannekoek. Kleurige mutsen en dikke truien sieren het straatbeeld.

• Het truckerscafé. Een houten kist van 5 bij 5. Openslaande luiken vormen de gespreksarena. Omelet, rijst of plait d’avocat. Achteraf wordt een geitje geslacht. Vredig, in haar lot berustend. Ze heeft haar levenstaak met verve volbracht. Haar bloed druppelt in een zorgvuldig opgehouden schaal. Een gaatje in de lies. Na vijf minuten blazen ligt ze naakt in het stof. Niets van haar gaat verloren.

• Een koningin van Afrika. Op haar blad krullen gouden bananen omhoog. Trots en waardig gedragen als een kroon.